Herstel van gevoel

Herstel van gevoel

Zodra je eenmaal in veiligheid bent en weer tot rust bent gekomen, kunnen je lichaam en psyche beginnen met herstel van gevoel. Niet omdat je dat bewust aanzet, maar omdat er van binnen weer ruimte ontstaat voor iets wat eerder nog te veel was om te voelen.

Hoe we onszelf beschermen

Ik zie afweermechanismen vaak bijna voor me als iets levends. Alsof er een klein wezentje is dat zichzelf afweert. Je prikt erin met een stok en het trekt zich terug, duwt terug, roept auw, verstijft of maakt zich klein. Zo zie ik het ook bij mensen. Ons brein en onze psyche doen voortdurend dingen om ons zelfgevoel te beschermen, onze integriteit te beschermen, en ons te beschermen tegen pijn.

Dat kunnen heel verschillende bewegingen zijn. Je kunt bijvoorbeeld dingen bagatelliseren, ontkennen, rationaliseren, dissociëren, je afsluiten, boos worden, je terugtrekken, of juist doen alsof er niets aan de hand is. Al die reacties kunnen een functie hebben. Ze helpen je om nog even niet volledig te hoeven voelen wat er anders misschien te veel zou zijn.

Soms betekent dat ook dat je gevoel als het ware loskomt van wat je hebt meegemaakt. Je weet misschien nog wel wat er gebeurd is, maar je voelt het niet echt meer. Of wat je voelt lijkt niet goed te passen bij het verhaal. Dat wegstoppen van je gevoel is een bekend mechanisme. Niet omdat er iets mis is met je, maar juist omdat je systeem probeert om je te beschermen tegen iets wat op dat moment nog te veel is.

Dozen die dicht mochten blijven

Ik stel me dat soms voor alsof ervaringen in dozen worden gestopt. Niet om ze voor altijd kwijt te raken, maar om ze voorlopig even op te bergen. Omdat je er nog niet aan toe bent. Omdat je eerst moet overleven. Omdat er nog te weinig veiligheid, rust of ruimte is om alles echt binnen te laten komen.

Die dozen kunnen lang dicht blijven. Soms zo lang dat je bijna vergeet wat erin zit, of zelfs dat ze er überhaupt zijn. En dat kan ook functioneel zijn. Het helpt je om door te gaan, om te blijven functioneren, om niet overspoeld te raken.

Wanneer gevoel weer terugkomt

Maar wanneer er meer veiligheid ontstaat, kan er ook iets anders gebeuren. Dan kan er ruimte komen om die dozen weer voorzichtig open te maken. Niet in één keer, en niet omdat het moet, maar omdat het kan.

Herstel van gevoel betekent vaak dat je weer gaat voelen wat eerder nog niet gevoeld kon worden. Dat herinneringen, emoties en betekenis weer langzaam bij elkaar beginnen te komen. Dat iets wat eerst losgekoppeld moest blijven, weer voorzichtig onderdeel wordt van jouw innerlijke beleving.

Herstel van gevoel laat zich vaak zien in kleine momenten. In een gevoel dat ineens opkomt. In een herinnering die je anders raakt dan eerst. In een besef van verdriet, boosheid, gemis of opluchting. Alsof iets wat lang opgeborgen is geweest, zich weer voorzichtig laat zien.

Gevoel als onderdeel van jou

Voor mij is dat een belangrijk onderdeel van herstel. Niet alleen dat klachten verminderen of dat je weer beter functioneert, maar dat wat eerst weggestopt moest worden weer een plek kan krijgen in je leven.

Herstel van gevoel betekent dat ervaringen niet alleen iets blijven wat gebeurd is, maar weer iets worden dat echt van jou voelt. Iets dat niet meer apart in een doos hoeft te zitten, maar onderdeel mag worden van jouw verhaal, jouw gevoelsleven en van wie jij bent.

En juist in dat proces, hoe langzaam en voorzichtig ook, zie ik iets wezenlijks van herstel.

Verder de diepte in: